TÜRSAB’ın eski başkan adayı ve turizm uzmanı Aydın Yaylacıklılar, Anayasa Mahkemesi’nin turist rehberliğiyle ilgili son kararı üzerine sosyal medya platformunda yaptığı ayrıntılı değerlendirmeyle sektördeki belirsizliklere dikkat çekti. Yaylacıklılar, “AYM rehberliği değil, belirsiz ve sınırsız yetkileri iptal etti” şeklinde ifade ederek kararın seyahat acenteleri açısından ne anlama geldiğini sahadan bir perspektifle yorumladı.
Turizm endüstrisinde son zamanlarda yoğun bir şekilde tartışılan “AYM turist rehberliği yasasını iptal etti” iddiaları, seyahat acenteleri açısından ciddi belirsizlikler oluştururken, konuyla ilgili dikkat çekici bir analiz Aydın Yaylacıklılar’dan geldi.
Yaylacıklılar, sosyal medya hesaplarından yaptığı kapsamlı paylaşımda, Anayasa Mahkemesi’nin kararının rehberlik mesleğinin özünü değil; meslek kuruluşlarına tanınan denetim ve disiplin yetkilerindeki belirsizlikleri hedef aldığını vurguladı. Kararın yalnızca rehberleri değil, seyahat acentelerini ve dolaylı olarak Türkiye Seyahat Acentaları Birliği’ni (TÜRSAB) de etkilediğine dikkat çeken Yaylacıklılar, “Bu karar keyfiyeti azaltır, hukuku güçlendirir ve herkesi kanuna mecbur bırakır” ifadeleriyle durumu değerlendirdi. İşte o açıklama:
“AYM TURİST REHBERLİĞİ KANUNU’NU İPTAL ETTİ Mİ?
BİR SEYAHAT ACENTESİNİN PERSPEKTİFİNDEN NE OLDU, NE DEĞİŞTİ?
Son günlerde Anayasa Mahkemesi’nin turist rehberliğiyle ilgili verdiği bir karar gündemde.
Ancak birçok seyahat acentesi için bu kararın ne olduğu, nereden kaynaklandığı ve ne anlama geldiği pek net değil. Bazıları sadece rehberleri etkilediğini düşünerek geçiştirirken, kimileri “AYM iptal etti” ifadesini duyup tüm sistemin değiştiğini sanıyor.
Öncelikle bunu netleştirelim. İptal edilen kararlar nelerdi, AYM tam olarak neye müdahale etti?
Anayasa Mahkemesi, turist rehberliği meslek odaları ve birliklerine -ki buna TÜRSAB da dahil- tanınan bazı yetkileri hedef aldı.
Özellikle iki ana başlıkta iptal kararı verildi.
Birincisi, denetimler esnasında meslek odaları ve birliklerin her türlü bilgi ve belgeyi talep etme zorunluluğuydu. Bu yetkinin kapsamının belirsiz olması, kişisel verileri ve ticari sırları kapsayacak kadar geniş tutulması, denetim yetkisi ile özel hayatın korunması arasında gerekli dengenin sağlanmadığı gerekçesiyle Anayasa’ya aykırı bulundu.
İkincisi ise disiplin işlemlerine ilişkin yetkilerdi. Disiplin eylemleri ve cezalarının çerçevesinin net bir şekilde kanunla belirlenmemesi ve büyük ölçüde yönetmeliklere bırakılması, suç ve cezanın kanunla belirlenmesi ilkesine aykırı görüldü ve bu nedenle iptal edildi.
Yani AYM, rehberlik mesleğinin kendisini değil; denetim ve disiplin alanındaki belirsiz, ucu açık ve sınırsız yetkileri iptal etti.
Bu karar bir anda ortaya çıkmadı.
Turist rehberliğiyle ilgili tartışmalı düzenlemeler, 2024 yılında Turist Rehberliği Meslek Kanunu ile Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu’nda yapılan değişikliklerle gündeme geldi. Bu değişiklikler Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde tartışıldı, kabul edildi ve yasalaşarak yürürlüğe girdi.
Ancak bu yasal düzenlemeler içindeki ilgili maddeler sahada ciddi rahatsızlık yarattı. Bunun üzerine ana muhalefet partisi tarafından ilgili maddelerin iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvuruldu. AYM, yapılan başvuruyu hukuk devleti, belirlilik ve ölçülülük ilkeleri çerçevesinde değerlendirdi.
Dün, yani 21 Ocak 2026 Çarşamba günü açıklanan karar, sadece turist rehberlerini değil; seyahat acentelerini ve dolaylı olarak TÜRSAB’ı da ilgilendirmesi bakımından özellikle dikkat çekiciydi.
AYM, turist rehberliği meslek odaları ve birliklerinin denetim sırasında her türlü bilgi ve belgeyi isteme zorunluluğunu ve disiplin işlemlerine dair bazı yetkilerini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.
Fakat burada çok önemli bir ayrım var.
Yani turist rehberliği mesleğini ortadan kaldıran, sistemi dağıtan veya baştan aşağı değiştiren bir karar yok. AYM’nin yaptığı şey, meslek kuruluşlarına verilen yetkilerin sınırlarını belirlemek ve keyfiyeti azaltmak oldu.
Ben bu durumu hukukçuların ifade ettiği şekilde değil, sahada faaliyet gösteren bir seyahat acentesi olarak değerlendiriyorum.
Çünkü biz bu sistemin tam ortasındayız. Rehberlerle biz çalışıyoruz, birliklerle biz muhatap oluyoruz, denetime biz tabi tutuluyoruz ve ortaya çıkan sonuçların bedelini sahada biz ödüyoruz.
Bu kararla kim ne kazandı? Kim ne kaybetti?
Bu karar doğrudan TÜRSAB’ı hedef alan bir iptal kararı değil. Ancak etkisi dolaylı ama çok güçlü.
Çünkü AYM’nin verdiği mesaj yalnızca rehberlik alanıyla sınırlı değil. Kamu gücü kullanan tüm meslek kuruluşlarına yönelik açık bir uyarı var.
TÜRSAB açısından bu karar, kısa vadede bir yetki kaybı yaratmıyor fakat mevcut yetkilerin sınırlarının yasayla net bir şekilde çizilmesi gerektiğini açıkça ortaya koyuyor.
Belirsiz ifadelerle, yoruma açık düzenlemelerle yürütülen her denetim ve disiplin işlemi artık ciddi hukuki risk taşımaktadır.
Şimdi turist rehberleri ve birlikleri tarafına bakalım.
TUREB ve bağlı odalar açısından durum iki yönlüdür.
Bir taraftan, denetim sırasında her türlü bilgi ve belgeyi isteme yetkisinin iptal edilmesi ve disiplin işlemlerinin yönetmeliklerle yürütülemeyecek olması, yetki alanlarını daraltmıştır. Bu, rehberlerin denetim mekanizmasına yapılmış ince bir ayardır.
Diğer yandan, rehberlik mesleğinin özü, statüsü, mesleğe giriş şartları, çalışma alanı ve ücret sistemi aynen korunmuştur. Rehberlik mesleğinin itibarı zedelenmemiş, meslek güvencesi ortadan kalkmamıştır.
Yani rehberlik mesleği kaybetmemiştir. Yetkinin sınırı çizilmiştir.
Bu rehberlere ne kazandırdı? Keyfi disiplin tehdidinin azalmasını ve daha öngörülebilir bir meslek ortamını…
Ne kaybettirdi? Meslek örgütlerinin hızlı ve sert müdahale alanını.
Seyahat acentesi ne kazandı, ne kaybetti?
Bence bu kararın en belirgin kazananı seyahat acenteleridir.
AYM çok açık bir ilke ortaya koydu.
Her türlü bilgi ve belge verirsin gibi belirsiz bir denetim anlayışı olamaz.
Bu, sahada yıllardır yaşadığımız bir sorundu. Ne istendiği belli olmayan, sınırı çizilmemiş talepler, hukuki dayanağı zayıf yazılar ve yorumla genişletilen yetkiler.
Bu karar seyahat acentelerine şunu kazandırdı:
Artık bunlar yok sayılarak denetim yapılmayacak. Bu, seyahat acenteleri açısından büyük bir kazanımdır.
Kısa vadede sahada bir belirsizlik yaşanabilir. Disiplin süreçleri netleşene kadar rehberlik tarafında bir boşluk algısı oluşabilir.
Bu boşluk doğru yönetilmezse, hizmet kalitesindeki sorunlar tekrar acenteyi zorlayabilir. Çünkü misafirle yüz yüze gelen, organizasyonu üstlenen ve sorumluluğu taşıyan yine acentedir.
Tam bu noktada oluşan boşluğu doldurmak için TÜRSAB’dan büyük beklentilerim olduğunu vurgulamak isterim.
Bu nedenle bu karar ne tamamen olumlu ne tamamen olumsuzdur.
Ancak büyük resme baktığımda şunu net olarak ifade ediyorum:
Bu karar, seyahat acenteleri için uzun vadede faydalıdır.
Biz pozisyon istemiyoruz. Biz itaat etmiyoruz. Biz netlik talep ediyoruz.
Kural olsun. Yetki olsun. Ama sınırı da olsun.
AYM’nin bu kararla ifade ettiği tam olarak budur.
Şimdi top yasama organının sahasındadır.
Dokuz (9) ay içinde bu boşluk doğru bir şekilde doldurulursa, sektör kazanır. Yanlış doldurulursa, herkes kaybeder.
Benim durduğum yer her zamanki gibi nettir. Belirsizlikten değil, hukuktan yanayım.”
Aydın Yaylacıklılar
@aydinyay
22 Ocak 2026
