Yeni İlan Düzenlemesi Başladı
Satılık arsa ve konut ilanları için geri sayım süreci başladı. Geçtiğimiz yıl uygulamaya alınan kiralık konut ilanları için yetki düzenlemesi kapsamı genişletiliyor. Yeni sistem, 15 Şubat’tan (bugün) itibaren tüm Türkiye genelinde geçerli olacak. Yetki doğrulaması yapılmayan satılık ilanlar platformlardan kaldırılacak.
Sistemin İşleyişi ve Etkileri
Peki, yeni sistem nasıl çalışacak? Satılık ilanlar için yetki düzenlemesi fiyatları nasıl etkileyecek? Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, konuyla ilgili görüşlerini .com.tr’ye iletti: “İnternet üzerinden verilen ilanlara dair yükümlülükler doğrultusunda Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) hayatımıza girmişti. Bu düzenleme, manipülatif fiyat artışlarını önlemek, sahte ilanları ortadan kaldırmak ve ilanlardaki bilgi kirliliğini azaltarak tüketici mağduriyetlerini gidermeyi amaçlıyordu.
Sistem iki aşamalı bir düzenlemeye tabi tutuldu. İlk aşama kimlik doğrulama uygulamasıydı. İkinci aşama ise ilanlarla ilgili yetki doğrulama uygulamasıydı. İlk olarak kimlik doğrulama süreci devreye girdi. İnternet platformunda ilan vermek isteyenlerin kimliklerini doğrulaması zorunlu hale geldi ve bu süreç 1 Kasım 2023’te başlamıştı.
İkinci Aşama ve İlan Verme Yetkisi
İkinci aşamada, ilan platformlarına verilen ilanlarla ilgili yetki doğrulama uygulaması zorunlu hale getirildi. İlan vermeye yetkili kişiler belirlendi. Taşınmaz sahibi, kendisi ya da birinci veya ikinci derece akrabaları ve eşi ilan verebilirken, ayrıca yetki belgesi olan emlak işletmeleri de ilan girebilecek.
Uygulama 15 Eylül 2024 tarihinde zorunlu olmadan devreye alınmıştı. Sonrasında belirli dönemlerde sistem aktif hale getirildi. 1 Ocak 2025 itibarıyla tüm kiralık taşınmaz ilanlarında sistem uygulanmaya başlanacak, 7 Nisan 2025’te ise satılık iş yerleri de EİDS’ye entegre edilecek.
Doğrulanmış ilanlarla ilgili platformlarda, tüketiciler EİDS onayı almış logoyu görecekler. Bugünden itibaren geçerli olsa da, sistemdeki etkilerin en aktif olarak 15 Mart’ta görülmesi bekleniyor. Sektördeki etkileri ise bir ay sonra daha belirgin bir şekilde gözlemleyeceğiz.
İlan Sayılarında Düşüş Beklentisi
Şu anda Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nin zorunluluğu, satılık konut ve arsalarda uygulanmadığı için bu kategorilerde en fazla ilan verilmektedir. Bu nedenle, ilan sayılarında yüzde 20’lik bir düşüş öngörülüyor. Örneğin, şu anda bir platformda 1 milyona yakın satılık konut ve arsa ilanı bulunuyor. Diğer platformlar dahil edildiğinde, ayda yaklaşık 1.5 milyonun üzerinde satılık konut ve arsa portföyü piyasaya sunuluyor. Bu noktada yüzde 20 civarında bir azalma olacağını tahmin ediyoruz.
Her gayrimenkul için tek ilan yetkisi, Bakanlık tarafından henüz hayata geçirilmedi. Bir mal sahibi, emlak işletmesine ilan verme izni verdiyse, kendisi o gayrimenkul için ilan yayınlayamayacak. Ayrıca, tapusuz kategoride yer alan birçok ilan mevcut. Tapusu olmayanlar, vakıf ve dernekler adına olanlar, yabancı mülkiyetindeki ilanlar da sistem dahilinde değerlendirilmektedir. Bu ilanların bazıları, tapuya sahip olmalarına rağmen Elektronik İlan Doğrulama Sisteminden kaçmak amacıyla girilmektedir.
Tek İlan Yetkisi Önerisi
Gayrimenkulün yalnızca bir emlak işletmesine ilan verilmesi yönündeki yetkinin, mükerrer ilanları ve ilanlardaki fiyat ve bilgi kirliliğini azaltacağı düşünülmektedir.
Emlak işletmesine yetki verilirken, e-Devlet sistemine girilerek tüketicinin EİDS’e tıklaması gerekmektedir. Tıkladıktan sonra, şahıs ve şirket adına gayrimenkullerini ayrı ayrı listeleyebilir. İlan yetkisi vermek istediği gayrimenkulü seçtikten sonra, emlak işletmesinin yetki belgesi numarasını yazarak yetkilendirme işlemini tamamlayabilir.
