Putin ve Bush'un Telefon Görüşmeleri Ortaya Çıktı
Londra merkezli Suudi yayın organı Majalla, Rusya'nın Devlet Başkanı Vladimir Putin ile o dönemdeki ABD Başkanı George Bush arasında 2001-2003 yılları arasında gerçekleşen telefon görüşmelerini ifşa etti.
11 Eylül Sonrası İlk Temas
Putin, 11 Eylül terör saldırılarının ardından Bush ile ilk irtibat kuran liderlerden biri oldu ve ABD'nin terörizme karşı mücadelesini destekleme taahhüdünde bulundu. Görüşmeler sırasında Putin’in, Çeçenistan ve Gürcistan'daki askeri faaliyetlerini terörizme karşı verilen savaşa dahil etmeye çalıştığı ifade edildi.
Sızan belgelere göre, Putin'in ABD'den beklentileri arasında şunlar yer aldı:
- Avrupa'da füze savunma sistemi yerleştirilmesinin önlenmesi
- Savunma ve askeri işbirliği konusunda anlaşmalar sağlanması
- İstihbarat alanında işbirliğinin geliştirilmesi
İlk Görüşmelerin İçeriği
12 Eylül 2001'deki telefon görüşmesinde Bush, Putin'e kendisini arayan ilk yabancı lider olarak destek sunduğu için teşekkür ediyor ve "Dünyaya senin ve benim gibi özgürlük yanlılarının bu korkaklara karşı bir araya gelebileceğini göstermek için sabırsızlandığını" ifade ediyor. Putin ise "Ben tamamen yanındayım" yanıtını veriyor.
11 Eylül saldırılarının hemen ardından gerçekleşen görüşmede, Putin'in Bush'a tam destek sunduğu ve "Emrinize amadeyim. Ayrıca, yarın öğle saatlerinde Rusya, kurbanlar için bir dakikalık saygı duruşunda bulunacak ve sizinle dayanışma gösterecek bir kararname imzaladım. Tüm bayraklar yarıya indirilecek ve eğlence etkinlikleri durdurulacak." şeklinde bilgi verdiği aktarıldı.
Irak İşgali Üzerine Görüşmeler
Sonraki görüşmelerde Putin'in, Çeçenleri "Arap teröristlerle" kıyaslayarak ABD ile işbirliği arayışında olduğu belirtildi. Putin'in Bush'a "Amerikan karşıtı histeriyi" körüklemeyeceği konusunda güvence verdiği kaydedildi.
Irak işgalinin öncesinde, 18 Mart 2003 tarihinde yapılan bir görüşmede Putin'in, ABD'nin Irak'ı işgal etmesine karşı çıktığı bildirildi. Putin, işgalin hukuka aykırı olduğunu belirterek, "Hedefin rejim değişikliği olduğunu söylediniz, ancak bu durum BM Şartı'nda veya uluslararası hukukta geçerli değildir. Uluslararası hukuku güç hukukuyla değiştirmemeliyiz." ifadelerini kullandığı aktarılıyor.
İlişkilerin Seyri
Tüm bu muhalefete rağmen, işgal sonrası Rusya'nın o dönemdeki Irak Cumhurbaşkanı Saddam Hüseyin rejimine herhangi bir destek sağlamadığı kaydedildi. Putin'in Bush'a, Irak’ta bir savaş çıkması durumunda ilişkilerinin Rus parlamentosunda 'skandal yaratmamak için' erteleneceğini belirttiği ifade edildi. Bu durum, Rus-Amerikan Stratejik Silah Azaltma Anlaşması'nın (START) parlamentoda onaylanması açısından da bir önlem niteliğindeydi.
11 Eylül olayının ardından her iki ülkenin de hızla yakınlaştığı ve görüşmelerin 'gayri resmi bir aile ortamına' dönüştüğü vurgulandı. Ancak, Bush'un Putin'in taleplerine karşı önemli bir adım atmadığı ve bu durumun aralarındaki güveni sarstığı belirtildi.
Bush, Putin hakkında "Başkan terörle mücadelede son derece işbirlikçi davrandı ve Afganistan, Tacikistan ve Özbekistan ile yapılan çalışmalar paha biçilmezdi. Ayrıca, kısa ve uzun vadede Rusya ile ittifak kurmak, Amerikan halkının ve ulusumun menfaatinedir." şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
