Asıl merak edilen, Trump'ın politikalarını kimin şekillendirdiğidir. Eğer bu politikaların etkisi geniş bir ağa yayılıyorsa, bu ağın uçları nereye kadar uzanıyor? Bu sorulara güncel politikalar üzerinden belirli örneklerle yanıt vermek istiyorum.
Politika Yapma Biçimindeki Değişim
Görünüşe göre, ABD'nin siyasi yapısı ve politika üretme yöntemi önemli ölçüde evrildi. Özellikle Trump’ın Davos 2026’daki konuşmasında Grönland’a yaptığı vurgu, Avrupa'daki tepkileri, NATO'nun yük paylaşımını sorgulamayı ve hidrokarbon ile nükleer enerji konusundaki önceliklerini belirleyen karar mekanizmasını oluşturuyor. Bu yapı, geleneksel kurumsal sistemden ziyade, sadakat odaklı, dar bir çekirdek kadrodan oluşmaktadır. Davos öncesi hazırlık sürecinde Rubio, Vance ve Miller'ın etkisi belirgindi; Grönland'ı "küçük bir buz parçası ama savunma açısından kritik" şeklinde konumlandırma stratejisi onların katkılarıyla ortaya çıktı.
Ani telefon görüşmeleri, Mar-a-Lago'daki küçük grup toplantıları ve Oval Ofis'teki hızlı brifingler artık alışıldık hale geldi. Geniş ulusal güvenlik toplantıları ise oldukça seyrek gerçekleşiyor. Daha çok kararlar sınırlı bir çevrede alınıyor, bürokrasi bypass ediliyor. Bu durum, eleştirilerin ve kaygıların kaynağını oluşturuyor.
Trump’ın Dış Politika Yönetimi
Trump, dış politikayı adeta bir "solo performans" gibi yürütüyor; geniş katılımlı dışişleri bürokrasisini ve köklü düşünce kuruluşlarını dışlayarak, güven duyduğu birkaç kişiyle kararlar alıyor. Olup bitenlere bakıldığında, durum böyle görünüyor.
Trump'ın politika yapma çerçevesi basit bir şekilde: Merkezde Trump ve dörtlü, iç halkada çekirdek kadro ve dış halkada güvenilir yakınlar ile klasik devlet yapıları yer alıyor. Teknik bilgi veya uzman görüşü gerektiğinde, doğrudan ilgili kişilerden bilgi alınıyor. Ayrıca, Trump bazı konularda dış ortaklarını işlemsel bir kaldıraç olarak değerlendiriyor.
Trump Dönemi Politika Yapıcıları
Bu grup, alınan kararların çoğunu yönlendiriyor. Nasıl mı? Oval Ofis veya Mar-a-Lago'da ani toplantılar, Trump'ın telefon görüşmeleri ve hızlı brifinglerle. Burada sadakat kriteri belirleyici rol oynuyor.
- Marco Rubio (Dışişleri Bakanı): Şu anda en etkili isim. Hem Dışişleri Bakanı hem de geçici Ulusal Güvenlik Danışmanı olarak görev yapıyor. Rubio, Trump'ın dış politika kararlarında "genel vali" gibi hareket ediyor. Venezuela operasyonu, İran baskısı, Çin karşıtlığı ve Grönland/Danimarka diplomatisinde öne çıkıyor.
- JD Vance (Başkan Yardımcısı): İç halkanın önemli bir parçası. Avrupa eleştirisi (NATO yükü, göç sorunları) ve transatlantik ilişkileri zayıflatma konusunda agresif bir tutum sergiliyor.
- Stephen Miller (Politikadan Sorumlu Genelkurmay Başkan Yardımcısı / İç Güvenlik Danışmanı): En radikal ses. Göç ve narko-terörizm konulu dış politikada etkili.
- Steve Witkoff (Özel Temsilci / Dostu): Trump'ın uzun zamandır yakın arkadaşı, dış politika kararlarında arabuluculuk yapıyor.
- Susie Wiles (Beyaz Saray Şefi): Trump'ın "kapı bekçisi", dış politika kararlarında filtre görevi üstleniyor.
- Pete Hegseth (Savaş Bakanı): Savunma alanında etkili, askeri operasyonlar ve bütçe konularında önemli rol oynuyor.
Diğer Etkileyenler
Bu çerçevede, dışarıdan danışman olarak Jared Kushner, Richard Grenell gibi isimler de önemli bir rol oynuyor. Ayrıca medya ve senatör figürleri, Trump ile informal görüşmelerde fikir alışverişinde bulunuyor.
Trump'ın Arka Plan Örgütlenmesi
Şimdi, Trump'ın dış politika kararlarını şekillendiren arka plandaki örgütlenmelere ve ittifak yapılarına odaklanalım. Bu tür bir bakış açısı, benim "kontrollü kaos, işlemsel diplomasi ve hegemonik tutum" tezlerimle örtüşüyor. Trump'ın politikaları görünürde bireysel bir performans gibi görünse de, belirli elit ittifakları tarafından yönlendiriliyor.
Trump'ın ikinci döneminde dış politika kararları dar bir sadakat çerçevesi üzerinden şekilleniyor; ancak bu çember, daha geniş bir arka plan ittifak ağı tarafından destekleniyor. Bu ağ, geleneksel "derin devlet" değil; MAGA revizyonist koalisyonunu içeriyor: Askeri-endüstriyel kompleks, enerji oligarkları ve işlemsel işadamları gibi unsurlardan oluşuyor.
- Çekirdek İttifak: "Önce Amerika" Şahinler Koalisyonu; ana aktörler: Marco Rubio, JD Vance, Stephen Miller, Pete Hegseth.
- Askeri-Endüstriyel Kompleks: Lockheed Martin, Raytheon gibi devler, savunma lobisi üzerinden Oval Ofis'e erişim sağlıyor.
- Enerji Oligarkları: Fosil yakıt lobisi ve enerji dostları, hidrokarbon ve nükleer vurgu yaparak kararları etkiliyor.
- Neocon Kalıntıları: İran ve Çin baskısı için lobi yapan isimler; Lindsey Graham, John Ratcliffe gibi figürler.
- Ulusötesi ve İş Dünyası Ağı: Davos tarzı ama MAGA versiyonu, Grönland'ı "ulusal güvenlik" perspektifinde ele alıyor.
Politika Elitleri ve Rolleri
Bu bölümde, gösterilen isimlerin ve rollerin elitik güç düzeyleri incelenecek. Burada, isimlerin temsil ettikleri gruplar ve kökenleri de belirtilerek, güncel politikaların nereden ve hangi amaçla yönlendirildiği anlaşılacaktır.
- Bağlantı / Rol: Dışişleri Bakanı ve Ulusal Güvenlik Danışmanı; temsil ettiği grup: Neocon kalıntıları ve Latin Amerika şahinleri.
- Bağlantı / Rol: Başkan Yardımcısı; temsil ettiği grup: MAGA izolasyonist kanadı ve Avrupa/NATO eleştirmenleri.
- Bağlantı / Rol: Politikadan Sorumlu Genelkurmay Başkan Yardımcısı / İç Güvenlik Danışmanı; temsil ettiği grup: Göç ve güvenlik radikalleri.
