Küresel Borç Yüklerinin Gölgesinde Türkiye'nin Ekonomik Profili
Özellikle Japonya, Çin, İtalya, ABD ve Fransa gibi ülkeler, yüksek borç seviyeleriyle mücadele ederken Türkiye, düşük borç oranı ve güçlü rezervleri sayesinde uluslararası piyasalarda dikkat çekici bir imaj sergiliyor.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ve ilgili ülkelerin maliye bakanlıklarından alınan en son verilere göre, gelişmiş ülkelerde kamu borcunun sürdürülebilirliği önemli bir sınavdan geçiyor.
Gelişmiş Ülkelerde Borç Durumu
OECD verilerine göre, gelişmiş ekonomilerde kamu borcunun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) oranı ortalama yüzde 110 seviyesini geçmiş durumda. Özellikle Avrupa ve Kuzey Amerika'da, yaşlanan nüfus, artan sosyal ve savunma harcamaları ile yüksek faiz oranları borç yükünü sürdürülemez bir hale getirdi.
Bu bağlamda, Japonya yüzde 237'lik borç oranıyla ilk sırada yer alıyor. 2026 bütçesinde faiz ödemelerinin 31 trilyon yenin üzerine çıkması, ülke ekonomisini zayıf bir duruma sokmuş durumda.
ABD'nin ardından, kamu borcu GSYH'nin yüzde 124'üne ulaşan ABD, Kanada'nın yüzde 113, Fransa'nın yüzde 111,7 ve İtalya'nın yüzde 137,8 ile kritik seviyelerin üzerinde kalmaya devam ediyor.
Altın Rezervlerinde Türkiye'nin Yükselişi
Dünya Altın Konseyi (WGC) verilerine göre, en büyük altın rezervine sahip ülke ABD, 8.133,5 tonluk stoku ile listenin zirvesinde bulunuyor. ABD'nin toplam rezervlerinin yaklaşık yüzde 79'u altından oluşuyor.
Almanya, 3.350,3 ton ile ikinci sırada yer alırken, İtalya 2.451,8 ton ve Fransa 2.437 ton ile ilk beşteki yerlerini koruyor. Son yıllarda dolardan uzaklaşma stratejisi izleyen Rusya, 2.333 ton, Çin ise 2.306 tonluk rezervleriyle küresel arenada etkili olmaya devam ediyor.
Türkiye, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, resmi altın rezervlerini 641,3 ton seviyesine çıkararak Japonya ve Hindistan'ın hemen arkasında, dünyanın en çok altına sahip 10. ülkesi konumuna ulaştı.
Birçok OECD ülkesinin aksine, Türkiye kamu borç yönetiminde sürdürülebilir bir tablo ortaya koyuyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre, Türkiye’nin kamu borç stokunun GSYH’ye oranı yüzde 24,6 olarak gerçekleşti. Bu oran, yüzde 60 olan Maastricht Kriterleri ve OECD ortalamasının oldukça altında kalmasıyla dikkat çekiyor.
Türkiye'nin Borç Yönetimi ve Ekonomik Büyüme
Ülkenin net borç stokunun GSYH’ye oranının yüzde 18,2’ye kadar gerilemesi, Türkiye’nin finansal varlıklarının borç karşılama kapasitesindeki gücünü ortaya koyuyor. Ekonomistler, Türkiye'nin bu süreci "borcun miktarının yanı sıra niteliğini ve sürdürülebilirliğini kontrol eden bir yönetim başarısı" olarak değerlendiriyor.
Bu yapısal dayanıklılık, Türkiye'yi 2026 yılında beklenen küresel borç krizinde OECD'nin en dirençli ülkelerinden biri haline getiriyor.
2002 ile 2012 yılları arasında yaşanan "Altın Çağ", bu mali disiplinin bankacılık reformlarıyla birleştiği bir dönem oldu. Türkiye, sadece borçlanarak değil, aynı zamanda verimli bir ekonomi haline gelerek büyümeyi başardı. Bu disiplin sayesinde borç stokunun milli gelire oranı hızla azaldı ve ülke gerçek bir reel büyüme sürecine girdi.
Gelişmiş ekonomilerin çoğunun aksine, Türkiye borçla yaşayan bir yapıdan ziyade bütçe disiplinini önceliklendiren bir model izliyor. Altın rezervlerinde Türkiye, merkez bankası düzeyindeki stratejik alımlarıyla dünya sıralamasında üst sıralara tırmanmayı başardı.
TCMB'nin resmi altın rezervleri Ocak 2026 itibarıyla 134 milyar dolar civarında değerlendiriliyor ve toplam brüt rezervler 200 milyar dolar eşiğini geçmiş durumda. Türkiye, son 5 yılda en hızlı altın biriktiren OECD ülkesi oldu.
Yastık Altındaki Altın Varlığı
TCMB Başkanı Fatih Karahan, Şubat 2026'da Türkiye'deki "yastık altı" altın varlığına dair çarpıcı veriler paylaştı. Karahan, hanehalkının elinde (yastık altında) tahmin edilen altın miktarının yaklaşık 600 milyar dolar seviyesinde olduğunu ifade etti.
Altın fiyatlarındaki artış, son bir yıl içinde bu varlıklar üzerinden yaklaşık 200 milyar dolarlık önemli bir servet etkisi yarattı.
Bu tahminler, Türkiye’yi OECD genelinde en hızlı büyüyen ilk dört ülke arasına yerleştiriyor.
