Türkiye'de Restoran Ziyaretlerinin Ekonomik Etkileri
Son dönemlerde Türkiye’de dışarıda yemek yeme alışkanlığı, ciddi bir maliyet baskısı altında kalıyor. Geçmişte sosyal yaşamın vazgeçilmez bir parçası olan restoran ziyaretleri, artık aile bütçelerinde "beyaz eşya taksidi" ya da "aylık market alışverişi" ile rekabet eder hale geldi. Araştırmalar, evde pişirilen bir yemeğin restoranda sunulan fiyatının tam 10 katına ulaştığını ortaya koyuyor.
Dört kişilik bir ailenin kendi mutfaklarında yaklaşık 400 TL’ye hazırlayabileceği standart bir akşam yemeği, orta düzey bir restoranda servis edildiğinde fiyatı 10 katına kadar yükselebiliyor. Bu büyük fark, tüketicinin yalnızca gıda masraflarıyla değil; aynı zamanda hızla artan kira giderleri, personel ücretleri ve enerji faturalarıyla da karşı karşıya kaldığını gösteriyor.
Restoranların Kârlılık Stratejileri
Sektör incelemeleri, restoranların esas kârını ana yemeklerden ziyade "yan ürünlerden" sağladığını ortaya koyuyor. Kırmızı et ve balık gibi yüksek maliyetli ürünlerde kâr marjları azalırken, işletmeler ayakta kalabilmek için makarna, tatlı ve içecek gibi ürünlere yöneliyor. Maliyeti 10-15 TL olan bir bardak meşrubat, restoran menüsünde 10 katı fiyata satılabiliyor.
Düşük maliyetli bir porsiyon makarna veya patates kızartması, %300 ile %800 arasında değişen kâr oranlarıyla "lüks tüketim" kategorisine girmiş durumda.
Yerli ve Yabancı Turistlerin Tepkileri
Türkiye, geleneksel olarak Avrupa’ya göre daha uygun bir tatil yeri olarak bilinmesine rağmen, yeni ekonomik durum bu algıyı değiştirmiş durumda. Almanya ve Fransa gibi ülkelerde dışarıda yemek yemenin asgari ücrete oranı %3-6 seviyelerinde iken, Türkiye’de bu oran %12’ye kadar çıkıyor. Bu durum, yalnızca yerel halkı değil, "ucuz tatil" umuduyla gelen yabancı turistleri de sosyal medya üzerinden şikayetlerini dile getirmeye yönlendiriyor.
Ticaret Bakanlığı’nın "kuver" ve "servis ücreti" gibi ek maliyetleri yasaklaması, tüketiciler tarafından olumlu karşılansa da, sektör temsilcileri bu masrafların gizlice ana yemek fiyatlarına yansıtılmasından endişe ediyor.
Tüketici dernekleri, vatandaşları uyararak, "Menüde yer almayan, şeffaf olmayan ek ücretleri ödememeleri" gerektiğini vurguluyor.
